Zioła na działce

Lubczyk

Lubczyk - często kojarzy się wyłącznie z rosołem. Można go jednak dodawać i do kartoflanki, zupy pomidorowej oraz jarzynowej. Świeże listki dodajemy do białych sosów, jako zieleninę do sałat i gotowanego bobu. Suszonymi listkami lub korzeniem przyprawiamy ciemne sosy, duszone mięsa i warzywa oraz potrawy z ryb. Lubczykiem naciera się drób przed pieczeniem.

Kędzierzawość

Chorobę tę powoduje grzyb porażający liście, rzadziej kwiaty i owoce. Najbardziej charakterystyczne i widoczne są objawy na liściach, które są porażone już w najwcześniejszych fazach rozwojowych. Porażone liście są silnie zdeformowane, zgrubiałe i kruche. Przybierają początkowo żółte, później karminowe i wreszcie brunatne zabarwienie. Pod koniec czerwca większość porażonych liści opada.
W przypadku bardzo silnego porażenia liści brzoskwiń, co obserwujemy w ostatnich kilku latach, należy przeprowadzić dwa opryskiwania. Pierwsze jesienią po opadnięciu liści - w pierwszych dniach listopada, drugie wiosną w fazie nabrzmiewania pąków (w temperaturze powyżej 6°C). Należy zastosować Miedzian 50 WP lub Syllit 65 WR. Opryskiwanie musi być bardzo dokładne i obfite, ponieważ na korze pędów i łuskach pąków zimują zarodniki grzyba.

Szałwia

  • niedziela, 14 sierpień 2016 16:17
  • Tekst:  "Działkowiec"

Dobrze znana jednoroczna szałwia błyszcząca sadzona jest powszechnie na działkach oraz jako roślina kwietnikowa i balkonowa. Podobne zastosowanie mają szałwia szkarłatna i omączona. Okazałe kwiatostany tej drugiej można ścinać do wazonów. Do dekoracji balkonów polecane są ostatnio także mniej znane gatunki o dekoracyjnych kwiatach. Wśród gatunków bylinowych o ozdobnych kwiatach najciekawsza jest szałwia omszona oraz rózgowata. Są także gatunki o ozdobnych liściach jak szałwia srebrzysta - najczęściej uprawiana jako roślina dwuletnia oraz szałwia lekarska wieloletnia.

Najstarszym gatunkiem uprawianym w ogrodach przydomowych jest szałwia lekarska. Dawniej wykorzystywana głównie ze względu na właściwości lecznicze i przyprawowe, aktualnie także dla ozdoby. Roślina ta naturalnie występuje na suchych łąkach i skalistych stepach południowej Europy i Azji. Osiąga od 50 do 100 cm wysokości. Jej pędy u podstawy drewnieją, a liście są pomarszczone i aromatyczne. Od maja do lipca wytwarza dekoracyjne kwiatostany o barwie fioletowej, białej lub różowej. Do ozdabiania ogrodów, a także balkonów i tarasów wykorzystuje się zwłaszcza odmiany. Mają one najczęściej dekoracyjne liście. Odmiany Aurea, Icterina, Variegata mają liście żółto-zielone. Są również odmiany o liściach purpurowych - 'Purpurascens', oraz o zielonokremowych starszych liściach, a młodych różowo zabarwionych - Tricolor'. Liście mogą mieć także inny kształt niż u gatunku. U odmiany Salicifolia są wąskie, a u Crispa - kędzierzawe. Rzadziej spotykane są odmiany o ozdobnych kwiatach jak 'Albrflora' i 'Rosea'.

Wymagania
Szałwie najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych lub lekko ocienionych. Można je uprawiać w gruncie na glebach lekkich, suchych, zawierających dużo wapnia. Szałwie bylinowe (np. sz. lekarska) raczej nie przemarzają. Jedynie w przypadku bardzo mroźnych zim można przykryć rośliny gałązkami świerkowymi lub sosnowymi albo agrowłókniną. Rośliny wymagają cięcia pędów wczesną wiosną, nisko 6 - 8 cm nad powierzchnią ziemi. Traktowane w ten sposób, lepiej się krzewią i mają ładniej wybawione liście. Co prawda efekt okrycia gleby nastąpi nieco później, jednak rośliny będą znacznie bardziej dekoracyjne

Zastosowanie
Szałwie doskonale nadają się do tworzenia grup naturafetycznych oraz na rabaty. Można je uprawiać jako rośliny okrywowe, ponieważ ich pędy pokładają się na powierzchni ziemi szczelnie ją okrywając. Zalecane zagęszczenie to 5 - 9 roślin na 1 m2. Posadzenie 9 roślin na jednym metrze kwadratowym gwarantuje uzyskanie zwartego kobierca po 2 miesiącach uprawy. Odmiany o dekoracyjnych liściach można uprawiać na rabatach w kompozycjach z innymi gatunkami bylin o dekoracyjnych liściach lub kwiatach. Szałwie stanowią wtedy tło dla innych roślin zwłaszcza tych, które ładnie kwitną. Również wielogatunkowe kompozycje w dużych pojemnikach do dekoracji balkonów i tarasów prezentują się bardzo kolorowo i wesoło. Szałwie można łączyć w kompozycjach z kwitnącymi roślinami takimi jak; lantana zmienna, werbena ogrodowa, osteospermum Ecklona czy rudbekia owłosiona. Oryginalne są także kompozycje z wykorzystaniem traw ozdobnych, zwłaszcza o dekoracyjnych liściach: brązowo-czerwonych turzycy Buchanana lub srebrzystych miłaka Elliota. Szałwie można łączyć z ozdobnymi roślinami użytkowymi. Będą one tworzyć doskonałe tło dla odmian pomidorów o niskim wzroście i kolorowych owocach lub miniaturowej papryki pieprzowej.

Rozmnażanie
Odmiany szałwii bylinowych uprawiane w gruncie rozmnaża się najczęściej przez sadzonki pędowe odrywane z piętką od końca kwietnia do czerwca. Jeżeli rozmnażamy rośliny uprawiane w pojemnikach, to na okres zimy należy je przenieść do jasnych pomieszczeń w temperaturze 6 - 8°C. W lutym - marcu pobiera się z nich sadzonki z wierzchołków pędów. Po ukorzenieniu roślin w doniczkach, paletach wielodoniczkowych lub skrzynkach, poleca się uszczyknięcie wierzchołków pędów. Rośliny należy uprawiać w podłożu przepuszczalnym o pH 6-6,5, z dodatkiem nawozu wieloskładnikowego, np. Azofoski. Rozmnażanie gatunku można wykonać przez wysiew nasion na wiosnę. Uzyskane rośliny mają jednak niewyrównany wzrost i luźny pokrój.

Właściwości lecznicze
Szałwia lekarska i jej odmiany (choć w mniejszym stopniu) mają właściwości lecznicze. Ich liście zawierają olejek eteryczny, garbniki, flawonoidy, fenolokwasy, gorycze, prowitaminę A, witaminy B, C PP oraz sole mineralne. Liście należy zbierać na początku okresu kwitnienia, wtedy gdy zawierają najwięcej olejków eterycznych. Można ścinać całe pędy i suszyć w miejscu ocienionym, przewiewnym, najlepiej przy wysokiej temperaturze około 35°C. Tak przygotowany materiał należy przechowywać w płóciennych workach w suchych pomieszczeniach. Wyciąg z liści szałwii ma działanie przeciwpotne. Można także stosować szałwię w stanach zapalnych, zarówno zewnętrznie, jak i od wewnątrz. Zewnętrznie, trudno gojące się rany, przemywa się wyciągiem z liści. Poza tym szałwia zatrzymuje krwawienie z przewodu pokarmowego, wydzielanie soku żołądkowego, jest korzystna w leczeniu chorób wątroby. Ułatwia trawienie i przyswajanie pokarmów. Wyciąg z szałwii jest popularnie wykorzystywany do płukania jamy ustnej w przypadku kłopotów z zębami lub dziąsłami. Działa także kojąco na depresję i zmęczenie.

Artykuły powiązane

  • Dziurawiec
    To bardzo ważna roślina lecznicza i miododajna. Warto się nią zainteresować.Dziurawiec zwyczajny znany również pod nazwami świętojańskie ziele, krew Chrystusa, dzwonki Panny Marii, krzyżowe ziele, przestrzelon, jest ważną rośliną leczniczą, barwierską i miododajną. Występuje powszechnie w strefie klimatu umiarkowanego całej…
    Czytaj dalej...
  • Nalewki ziołowe
    Efekt naszych wysiłków w ogrodzie to bogate zbiory warzyw i owoców, a także ziół. Warto je wykorzystywać w różny sposób, także w postaci nalewek.
    Czytaj dalej...
Więcej w tej kategorii: «Pokrzywa Skrzyp»