Uprawa warzyw

Lubczyk

Lubczyk - często kojarzy się wyłącznie z rosołem. Można go jednak dodawać i do kartoflanki, zupy pomidorowej oraz jarzynowej. Świeże listki dodajemy do białych sosów, jako zieleninę do sałat i gotowanego bobu. Suszonymi listkami lub korzeniem przyprawiamy ciemne sosy, duszone mięsa i warzywa oraz potrawy z ryb. Lubczykiem naciera się drób przed pieczeniem.

Kędzierzawość

Chorobę tę powoduje grzyb porażający liście, rzadziej kwiaty i owoce. Najbardziej charakterystyczne i widoczne są objawy na liściach, które są porażone już w najwcześniejszych fazach rozwojowych. Porażone liście są silnie zdeformowane, zgrubiałe i kruche. Przybierają początkowo żółte, później karminowe i wreszcie brunatne zabarwienie. Pod koniec czerwca większość porażonych liści opada.
W przypadku bardzo silnego porażenia liści brzoskwiń, co obserwujemy w ostatnich kilku latach, należy przeprowadzić dwa opryskiwania. Pierwsze jesienią po opadnięciu liści - w pierwszych dniach listopada, drugie wiosną w fazie nabrzmiewania pąków (w temperaturze powyżej 6°C). Należy zastosować Miedzian 50 WP lub Syllit 65 WR. Opryskiwanie musi być bardzo dokładne i obfite, ponieważ na korze pędów i łuskach pąków zimują zarodniki grzyba.

Seler

  • czwartek, 18 sierpień 2016 16:09
  • Tekst:  "Działkowiec"

Uzyskiwane plony selera czasami bywają niewielkie, ale to sami działkowcy często popełniają wiele błędów agrotechnicznych. Seler korzeniowy jest rośliną klimatu umiarkowanego, wymaga do wzrostu temperatur w zakresie od 15°C do 18°C. Niekorzystne są dłuższe majowe chłody, zaraz po posadzeniu rozsady bo prowadzą do jarowizacji roślin i przedwczesnego tworzenia pośpiechów, czyli pędów kwiatostanowych. Pod uprawę selera na działce starajmy się przeznaczać glebę jak najlepszą, żyzną, dobrze utrzymującą wodę, próchniczną i zasobną w składniki pokarmowe. Odczyn gleby powinien wynosić pH 6,5-7,5. Seler ma duże wymagania wodne.

Nawożenie
Seler bardzo dobrze reaguje na nawożenie organiczne. Obornik w ilości około 30 kg/10 m2 najlepiej jest zastosować jesienią. Z powodzeniem można go zastąpić kompostem, użytym wiosną (50-70 kg/10 m2). Można stosować nawozy mineralne pojedyncze: superfosfat potrójny borowany (250 g/10 m2) oraz chlorek potasu (350-400 g/10 m2), jesienią przed przekopaniem działki. Natomiast azot (300-450 g saletry amonowej/10 m2) dajemy na wiosnę w dwóch dawkach, połowę przed sadzeniem rozsady, a resztę po 14 – 20 dniach. W uprawie selera mogą wystąpić niedobory mikroelementów: głównie boru i molibdenu, dlatego dobrze jest do nawożenia wykorzystywać nawóz wieloskładnikowy zawierający oprócz mikroelementów także i mikroskładniki, m.in. bor, molibden, mangan, cynk i żelazo.

Uprawa i pielęgnacja
Seler ze względu na długi okres wegetacji oraz konieczność sadzenia po ustąpieniu okresu chłodów, jest uprawiany wyłącznie z rozsady. Można ją wyprodukować we własnym zakresie, ale jest to dość trudne, najlepiej więc ją zakupić. Rozsadę sadzi się od początku maja do początku czerwca, uzyskując seler do zbioru już od końca czerwca aż do jesieni. Seler dobrze rośnie po roślinach strąkowych, dobrze się czuje w sąsiedztwie pora, pomidora cebuli i fasoli. Rośliny selera działają odstraszająco na bielinka kapustnika. Rozstawa najczęściej wynosi 30 - 45 x 20 - 25 cm, w miarę dorastania roślin do zbioru, dokonuje się ich przerywki. Rozsadę należy umieścić w glebie nie głębiej niż rosła dotychczas, pamiętając, by nie uszkodzić systemu korzeniowego: może to prowadzić do zniekształceń korzenia spichrzowego lub być powodem nieprzyjęcia się roślin. Przy regularnym odchwaszczaniu grządek, trzeba pamiętać, by nie przysypywać roślin, gdyż powoduje to zahamowanie wzrostu zgrubienia i wytworzenie się licznych bocznych korzeni w górnej części zgrubienia. Seler trzeba regularnie podlewać (najlepiej rano), szczególnie w okresie suszy. Zbiór roślin z nacią odbywa się już po 6-8 tygodniach od posadzenia. Do przechowywania korzenie zbiera się w październiku. Nie mogą być przemrożone, gdyż wówczas w piwnicy będą gnić

Produkcja rozsady
Nasiona można siać od połowy lutego (na wczesny zbiór) do początku marca do pojemników z substratem torfowym. Nasiona selera są bardzo drobne, by uzyskać rozsadę do obsadzenia 10 m2, wystarczy około 0,1 g. Nasiona kiełkują po 14-20 dniach. Musimy dysponować pomieszczeniem dobrze oświetlonym, o temperaturze w okresie wschodów 20-22°C, zaś później 14-18°C w dzień i 11-14°C w nocy. Kiedy siewki wykształcą pierwszy liść właściwy, należy je przepikować do skrzynek wysiewnych lub wielodoniczek wypełnionych substratem tortowym. Siewki pikuje się tak, żeby nie zakryć stożków wzrostu. Rozsadę umieszcza się w ogrzewanym, oświetlonym pomieszczeniu. Nasiona można też wysiewać od razu punktowo do doniczek lub tac wielokomorowych o objętości komórki około 53 cm3. Rozsada w tak małych doniczkach powinna być wcześniej wysadzana do gruntu, po 7-8 tygodniach od siewu nasion.

Właściwości odżywcze, lecznicze i zastosowanie
Korzeń selera w 100 g świeżej masy zawiera duże ilości błonnika (4,9 g), soli mineralnych (97 mg Ca, 320 mg K, 80 mg P, 1,5 mg Fe), spore ilości witamin B~, B2, B3, B5 i B6 oraz K i niewielkie witaminy C i A. Liść selera zawiera dużo karotenów i witaminy C oraz witamin z grupy B. Liście, korzenie i nasiona zawierają olejki eteryczne, nadające im charakterystyczny aromat i smak, pobudzające trawienie i apetyt jak również działające lekko moczopędnie, uspokajająco i odtruwająco. Zapobiegają również miażdżycy, artretyzmowi, otyłości, jak też zmniejszają wysokie ciśnienie krwi. Najnowsze badania wskazują, że dzięki występowaniu w roślinach selera psoralenu ma on działanie przeciwnowotworowe. Aromatyczne liście świeże lub wysuszone wykorzystywane są głównie jako dodatek do zup i sosów. Korzeń jest elementem włoszczyzny do przygotowania bulionu z warzyw, a ostatnio coraz częściej do produkcji mrożonek, soków wielowarzywnych, sałatek i surówek. Seler ze względu na prawie o połowę niższą zawartość kalorii niż u ziemniaka, może stanowić jego substytut w dietach odchudzających, jest bardzo smaczny grillowany, smażony i pieczony. Nasiona selera są przyprawą (np. sól selerowa) do aromatyzowania soków z warzyw, pikli, w piekarnictwie, jako surowiec leczniczy, głównie moczopędny.

Artykuły powiązane

  • Papryka w ośmiu krokach
    Warzywo to nie ma u nas tak długiej tradycji uprawy jak inne, dawno znane gatunki. Dlatego warto wiedzieć co robić, aby uzyskać jego dobre plony.
    Czytaj dalej...
  • Posiejmy bób
    Najodpowiedniejsze są gleby cięższe - mady, czarne ziemie, a nawet gleby torfowe. Dobrze rośnie również na dobrych lżejszych, ale tylko w rejonach o dużej ilości opadów lub przy regularnym nawadnianiu. Odczyn gleby…
    Czytaj dalej...