Uprawa warzyw

Lubczyk

Lubczyk - często kojarzy się wyłącznie z rosołem. Można go jednak dodawać i do kartoflanki, zupy pomidorowej oraz jarzynowej. Świeże listki dodajemy do białych sosów, jako zieleninę do sałat i gotowanego bobu. Suszonymi listkami lub korzeniem przyprawiamy ciemne sosy, duszone mięsa i warzywa oraz potrawy z ryb. Lubczykiem naciera się drób przed pieczeniem.

Kędzierzawość

Chorobę tę powoduje grzyb porażający liście, rzadziej kwiaty i owoce. Najbardziej charakterystyczne i widoczne są objawy na liściach, które są porażone już w najwcześniejszych fazach rozwojowych. Porażone liście są silnie zdeformowane, zgrubiałe i kruche. Przybierają początkowo żółte, później karminowe i wreszcie brunatne zabarwienie. Pod koniec czerwca większość porażonych liści opada.
W przypadku bardzo silnego porażenia liści brzoskwiń, co obserwujemy w ostatnich kilku latach, należy przeprowadzić dwa opryskiwania. Pierwsze jesienią po opadnięciu liści - w pierwszych dniach listopada, drugie wiosną w fazie nabrzmiewania pąków (w temperaturze powyżej 6°C). Należy zastosować Miedzian 50 WP lub Syllit 65 WR. Opryskiwanie musi być bardzo dokładne i obfite, ponieważ na korze pędów i łuskach pąków zimują zarodniki grzyba.

Fasola

  • czwartek, 18 sierpień 2016 16:05
  • Tekst:  "Działkowiec"

Uprawa fasoli w ogrodzie ma szczególnie korzystny wpływ na strukturę i żyzność gleby. Stanowisko po fasoli jest wzbogacone w substancję organiczną i azot oraz wolne od chwastów. Uprawa tyczkowych form fasoli wielokwiatowej np. odmiany Piękny Jaś, może być wykorzystana w ogrodzie w celu formowania szpaleru, czy osłon z silnie rosnących roślin, które charakteryzują się również dużymi walorami dekoracyjnymi. Bardzo duże nasiona tej dobrze znanej odmiany, mają szerokie zastosowanie w żywieniu, wykorzystywane są do przygotowania różnych potraw. Nasiona zawierają białko, węglowodany, sole mineralne - wapń. fosfor, żelazo i magnez oraz witaminy z grupy B. Są także bogatym źródłem cennego dla zdrowia błonnika pokarmowego.

Odmiany
Od ponad 15 lat w obrocie nasionami i w uprawie znajdują się nowe, bardzo wartościowe odmiany fasoli wielokwiatowej, których rośliny nie wymagają podpór. Mają wprawdzie nieco mniejsze nasiona, lecz o podobnych walorach smakowych jak nasiona odmiany tyczkowej Piękny Jaś. Oferta odmian fasoli wielokwiatowej jest bogata, dostępne są odmiany karłowe. Wszystkie wyhodowane odmiany fasoli wielokwiatowej, karłowe i biczykowe (tworzące pędy boczne – biczyki, którymi rośliny splątują się w łanie) nadają się do uprawy amatorskiej.

Wymagania klimatyczne i glebowe
Fasola wielokwiatowa jest gatunkiem znacznie mniej rozpowszechnionym w uprawie niż fasola zwykła. Odznacza się mniejszą wrażliwością na niska temperaturę w porównaniu z fasolą zwykłą. Nasiona wysiewa się w cieplejszych rejonach na przełomie kwietnia i maja. Fasola wielokwiatowa, podobnie jak zwykła jest wrażliwa na wiatr, ma natomiast większe zapotrzebowanie na wodę po siewie oraz w fazie kwitnienia i zawiązywania strąków. Gleba pod uprawę fasoli wielokwiatowej powinna być próchniczna, szybko nagrzewająca się wiosną. Wskazane jest zastosowanie obornika, czy dobrego kompostu jesienią lub pod roślinę poprzedzającą uprawę, gdyż fasola wielokwiatowa ma większe wymagania co do nawożenia organicznego niż fasola zwykła na suche nasiona.

Metody uprawy
Termin siewu przypada najczęściej między 1 a 8 maja. W ostatnich latach siew przeprowadzano nawet 24-25 kwietnia. Rozstawa rzędów w uprawie odmian karłowych i biczykowych, powinna wynosić 45-50 cm, a roślin w rzędzie 25-35 cm. Większe odległości dotyczą odmian biczykowych (np. Kontra). Nasiona odmiany Piękny Jaś wysiewa się systemem pasowo-rzędowym, w dwóch rzędach odległych co 50-60 cm, a w rzędzie odległość wynosi około 50 cm, a między pasami 120 cm. Rośliny można prowadzić na sznurkach podwieszonych do konstrukcji lub na tyczkach, np. leszczynowych, bambusowych. Na 10 m2 wysiewa się od około 80 g nasion (odmiany karłowe) do 85 -120 g (biczykowe). Wskazane jest przykrycie rzędów lub zagonu po siewie białą włókniną o masie 30 lub 40 g/10 m2, co może uchronić wschodzące rośliny nie tylko przed znacznymi chłodami, lecz też zabezpieczyć przed śmietką kiełkówką i glebową, których larwy uszkadzają liścienie i wierzchołki wzrostu. Jest to roślina obcopylna - zapylana przez pszczoły i trzmiele, zaliczana jest do roślin miododajnych, charakteryzuje się bardzo obfitym i długotrwałym kwitnieniem, najczęściej do końca sierpnia. Oblot owadów zapylających decyduje o zawiązywaniu strąków i plonowaniu, co w dużym stopniu uzależnione jest od przebiegu pogody w okresie kwitnienia roślin. Nasiona fasoli najlepiej kupić już zaprawione. Należy je wysiewać pojedynczo lub po dwa na głębokość 3-4 cm. Powinny być równomiernie przykryte i dociśnięte, aby woda dobrze podsiąkała. Po wschodach rośliny należy przerwać i pozostawić po jednej w punkcie.

Zabiegi pielęgnacyjne i zbiór
Fasola jest wrażliwa na zaskorupienie gleby. Podczas długotrwałych wschodów konieczne jest wzruszenie gleby w międzyrzędziach, połączone z odchwaszczaniem. Fasola wielokwiatowa kiełkuje podziemnie (hypogeicznie), liścienie pozostawia w glebie. Podczas spulchniania należy zwracać uwagę, by nie uszkadzać korzeni bocznych, znajdujących się płytko pod powierzchnią gleby. Spulchnianie sprzyja lepszemu rozwojowi brodawek korzeniowych, które powstają w wyniku symbiozy z bakteriami Rhizobium. W okresie wegetacji fasola wymaga 2-3-krotnego odchwaszczania. Dojrzewanie strąków odmian karłowych i biczykowych przypada, w zależności od roku, na przełomie sierpnia i września. Rośliny charakteryzują się bogatym ulistnieniem, zielone liście utrzymują się do końca wegetacji. Dlatego rośliny należy wyciąć lub wyrwać, gdy strąki zaczynają brązowieć i pozostawić do dosuszenia w suchym, przewiewnym miejscu. Piękny Jaś wymaga wielokrotnego zbioru w miarę zasychania strąków. Aby przyspieszyć dojrzewanie strąków można uciąć rośliny (przy szyjce korzeniowej) około połowy września i pozostawić na konstrukcjach do dosuszenia. Suche już strąki się obrywa i wyłuskuje nasiona, oddzielając te z plamami, które są źródłem czynników chorobotwórczych. Zdrowe, dobrze wykształcone, jednolicie wybarwione nasiona fasoli, dosusza się jeszcze w przewiewnym pomieszczeniu. Przechowuje się je w temperaturze poniżej 10°C, aby ustrzec się wystąpienia strąkowca fasolowego, który podczas przechowywania może się rozmnażać. Można też nasiona przemrozić w temperaturze-10°C, przez minimum 12 godzin. Duże nasiona fasoli wielokwiatowej są atrakcyjne i mogą być dodatkiem do wielu potraw. Ułatwieniem w wykorzystaniu nasion może być zamrożenie ich po ugotowaniu i przechowywanie (w małych porcjach, dogodnych do użycia) w zamrażalniku, najlepiej w temperaturze -18°C.

Artykuły powiązane

  • Fasola - uprawa
    Fasola szparagowa karłowa jest chętnie uprawiana i spożywana. Warzywo to jest, niestety podatne na różne choroby. Co robić, by uzyskać zdrowe i silne rośliny?
    Czytaj dalej...
  • Papryka w ośmiu krokach
    Warzywo to nie ma u nas tak długiej tradycji uprawy jak inne, dawno znane gatunki. Dlatego warto wiedzieć co robić, aby uzyskać jego dobre plony.
    Czytaj dalej...