Kwiaty na działce

Lubczyk

Lubczyk - często kojarzy się wyłącznie z rosołem. Można go jednak dodawać i do kartoflanki, zupy pomidorowej oraz jarzynowej. Świeże listki dodajemy do białych sosów, jako zieleninę do sałat i gotowanego bobu. Suszonymi listkami lub korzeniem przyprawiamy ciemne sosy, duszone mięsa i warzywa oraz potrawy z ryb. Lubczykiem naciera się drób przed pieczeniem.

Kędzierzawość

Chorobę tę powoduje grzyb porażający liście, rzadziej kwiaty i owoce. Najbardziej charakterystyczne i widoczne są objawy na liściach, które są porażone już w najwcześniejszych fazach rozwojowych. Porażone liście są silnie zdeformowane, zgrubiałe i kruche. Przybierają początkowo żółte, później karminowe i wreszcie brunatne zabarwienie. Pod koniec czerwca większość porażonych liści opada.
W przypadku bardzo silnego porażenia liści brzoskwiń, co obserwujemy w ostatnich kilku latach, należy przeprowadzić dwa opryskiwania. Pierwsze jesienią po opadnięciu liści - w pierwszych dniach listopada, drugie wiosną w fazie nabrzmiewania pąków (w temperaturze powyżej 6°C). Należy zastosować Miedzian 50 WP lub Syllit 65 WR. Opryskiwanie musi być bardzo dokładne i obfite, ponieważ na korze pędów i łuskach pąków zimują zarodniki grzyba.

Irysy

  • niedziela, 21 sierpień 2016 15:25
  • Tekst:  "Działkowiec"

Olbrzymia skala żywych barw pośród kosaćców sprawiła, że zasłużyły one na miano tęczowych. Już starożytni Grecy łączyli kosaćce z boginią Iris, która była personifikacją tęczy i posłanką bogów. Często przedstawiano ją jak przechodzi przez niebo po tęczy, a gdy tylko zejdzie na ziemię spod jej stóp wyrastają kwiaty – właśnie kosaćce.

Wielka różnorodność
Rodzaj Iris należy do jednej z liczniejszych rodzin – kosaćcowatych (Iridaceae) i obejmuje około 200 gatunków. Klasyfikacja botaniczna jest dość złożona. Zwyczajowo kosaćce dzielone są na dwie grupy: cebulowe i kłączowe. Według najnowszych klasyfikacji kosaćce cebulowe zaliczono do trzech rodzajów: miecznik (Xiphium), czyli irysy holenderskie, irysek (Iridodictyum) i juno (luno). Zaś kosaćce kłączowe podzielono na grupy: bródkowe, bezbródkowe i grzebieniaste. Najbardziej znane i najpopularniejsze są kosaćce bródkowe, tworzące także najliczniejszą w odmiany grupę - kilkadziesiąt tysięcy. Z czasem, gdy liczba odmian zaczęła rosnąć, zaczęto dzielić je na m.in. miniaturowe, karłowe, pośrednie, wysokie, itd.

Gdzie sadzić
Kosaćce bródkowe powinny być sadzone w słonecznym miejscu rabaty bylinowej, żwirowiska lub ogrodu skalnego (gatunki i odmiany karłowe). Posadzone w cieniu będą wytwarzać liście, ale nie będą kwitnąć obficie. Najlepszą glebą jest gliniasty piasek o odczynie zbliżonym do obojętnego, o pH 6-7,5. Ważne jest, aby podłoże było przepuszczalne. Jeśli gleba jest bardzo słaba, konieczne jest dodanie ziemi liściowej, torfu, kompostu lub przekompostowanej, rozdrobnionej kory sosnowej. Świeży obornik nie powinien być stosowany. Żyźniejszych i bardziej wilgotnych gleb wymagają: kosaciec syberyjski (I.sibirica), szczecinkowy (I.setosa), prążkowany (I.chrysographes) i żółtawy (I.orientalis). Pięknie prezentują się one w naturalistycznych założeniach nad wodą i na wilgotnych łąkach kwietnych. Kosaciec żółty (I.pseudacorus) może rosnąć wręcz w strefie bagiennej zbiornika wodnego. Natomiast bardzo wytrzymałymi na letnie susze i wymagającymi przepuszczalnego podłoża są: kosaciec blady (I.pallida) i bezlistny (I.aphylla).

Aby obficie kwitły
Kosaćce kłączowe stopniowo „wędrują" w poszukiwaniu wolnego miejsca i składników pokarmowych. Nowe kłącza rosną od środka kępy na zewnątrz. W zbytnio zagęszczonej kępie powstaje wiele, ale słabych kłączy, większość z nich nie osiąga wielkości umożliwiającej formowanie pędów kwiatowych. Nie można do takiego stanu dopuścić. Konieczne jest wykopanie całej kępy, dzielenie i sadzenie w nowym miejscu. Należy tak postępować co 3-4 lata. W tym celu wykopuje się całą karpę widłami i otrząsa z ziemi. Do rozmnażania można brać tylko zdrowe, młode kłącza z brzeżnej części karpy z jednym wachlarzem liści, które jeszcze nie kwitły. Oddzielone kłącze przygotowuje się do sadzenia przez przycięcie korzeni na długość około 15-20 cm, proporcjonalnie do wielkości kłącza, i skrócenie liści o połowę.

Sposób sadzenia
Na rabatach najlepiej rozmieszczać po 3, 5 lub 7 sztuk jednej odmiany, zachowując odstęp 30-50 cm między poszczególnymi grupami. Dla każdej rośliny wykopuje się dołek. Na dnie dołka należy usypać wzgórek, na którym umieszczone zostanie kłącze. Korzenie rozkłada się ukośnie w dół, zwracając uwagę, by nie były zagięte i zasypuje ziemią, ugniatając ją mocno nad korzeniami, ale nie nad kłączem.

Termin
Zaraz po okresie kwitnienia następuje obniżenie intensywności wzrostu kosaćców, lecz równocześnie zaczynają się formować zawiązki kwiatowe na przyszły rok. Zbyt wczesne przystąpienie do dzielenia roślin może wpłynąć ujemnie na przyszłoroczne kwitnienie. Na dodatek letnie susze mogą opóźniać wznowienie wzrostu przez nowo posadzone kłącza. Lepiej więc dzielić kłącza nieco później, zwłaszcza w lata suche. Za najpóźniejszy termin trzeba przyjąć pierwszą dekadę września.

Pielęgnacja
Przekwitnięte kwiaty należy regularnie usuwać, wyłamując wraz z zalążnią, ostrożnie jednak, aby nie uszkodzić następnych pąków. Po pierwsze nie dopuszczamy w ten sposób do formowania się owoców, osłabiającego przyszłoroczne kwitnienie. Po drugie zwiędnięte kwiaty zwijają się, nasiąkają wodą i szybko mogą zacząć gnić, przy okazji oblepiając następne pąki i nie dopuszczając do ich otwarcia. Po trzecie stare kwiaty psują efekt dekoracyjny. Późną jesienią można ścinać liście na wysokości 20 centymetrów. Ścinania wszystkich liści po kwitnieniu nie zaleca się. Wiosną konieczne jest usunięcie starych liści, ale trzeba to robić bardzo ostrożnie, bo młode przyrosty są kruche. Usuniętych pędów i liści nie należy używać do kompostowania.

Profilaktyka i ochrona
Najgroźniejszą chorobą jest miękka zgnilizna kłączy. Porażone kłącza stają się miękkie i gniją. Liście wyrastające z chorego kłącza żółkną, potem brązowieją, w końcu zamierają. Pierwszym krokiem profilaktyki jest uprawa kosaćców bródkowych w glebie przepuszczalnej, raczej mineralnej niż próchnicznej oraz wynoszenie wyrwanych chwastów, zbieranie resztek kosaćców, przekwitłych kwiatów, odłamanych starych liści itd. Ważne jest ograniczanie nawożenia azotowego do niezbędnego minimum. Pędy kwiatowe lepiej wyłamywać, niż wycinać sekatorem. Stare pędy kwiatowe należy silnie przygiąć, przytrzymując kłącza nogą, aby ich nie podrywać i nie wyłamać. Uda się to zrobić, jeśli rośliny są w pełnym turgorze, rano, po deszczu. Kłącza należy także odłamywać przy rozmnażaniu, a jeśli konieczne jest użycie narzędzi, ostrego noża lub sekatora, to dezynfekuje się je. Jedynym środkiem do opryskiwania kosaćców w trakcie wegetacji, ograniczającym występowanie tej choroby jest: Miedzian 50 WP (0,2%) lub Miedzian Extra 350 SC (0,3%). Zgorzelowa plamistość to jedna z częściej spotykanych chorób na kosaćcach, ale występuje także na mieczykach i narcyzach (unikać sąsiedztwa). Grzyb zimuje na starych liściach kosaćców. Wiosną następuje infekcja młodych liści. Początkowo na liściach pojawiają się drobne, brązowawe plamy. W miarę rozwoju choroby plamy powiększają się, stają się żółtobrunatne z czerwonobrunatną obwódką. Objawy nasilają się przy deszczowej pogodzie i mgłach. Rozwój choroby potęguje też niewłaściwe stanowisko, zacienienie i niedobór wapnia w glebie. Walczymy z chorobą dokładnie usuwając stare liście wiosną. Walka chemiczna polega na kilkakrotnym, co 7-10 dni, opryskiwaniu kosaćców środkiem Topsin M 500 SC. Konieczne jest dodanie do cieczy środka zwilżającego, zwiększającego przyczepność.

Artykuły powiązane

  • Jak często wykopywać cebule kwiatów
    Czy wykopywać i przechowywać rośliny cebulowe i bulwiaste, które zakończyły już kwitnienie? A może jednak zostawić je w glebie? Jak postępować z wykopanymi cebulami, aby zapewnić im prawidłowy wzrost i kwitnienie w przyszłym roku? Dlaczego wykopywać?
    Czytaj dalej...
  • Robimy sadzonki bylin
    Sadzonkowanie jest dość mało znanym, choć zwykle łatwym do wykonania sposobem rozmnażania bylin. Jedną z najprostszych metod, którą możemy wykonywać właśnie w czerwcu, jest sporządzanie sadzonek pędowych.
    Czytaj dalej...